Wat is het ‘Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid’?

Per 1 juli 2018 is het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid van kracht, de voorloper van de Wet Digitale Overheid. In het besluit is bepaald dat websites en mobiele apps van Nederlandse overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Het besluit is een uitwerking van de Europese Toegankelijkheidsrichtlijn en verplicht overheidsinstanties te voldoen aan de eisen uit hoofdstuk 9 van EN 301 549 (dit staat gelijk aan WCAG 2.1, niveau A en AA) en een toegankelijkheidsverklaring te publiceren. In dit artikel leest u hier meer over.

Wat is digitale toegankelijkheid?

Iedereen mag meedoen

In Nederland wordt het steeds gebruikelijker dat openbare voorzieningen van het lokale bestuur voor alle burgers toegankelijk zijn. Want een ieder, zoals het ministerie van BZK het zo mooi verwoord, ‘heeft het recht om als ieder ander mee te doen in de maatschappij’. Vaak wordt hierbij echter alleen gedacht aan de fysieke toegankelijkheid van een gemeente- of provinciehuis. En dat terwijl de communicatie met inwoners tegenwoordig steeds meer en meer digitaal verloopt.

Deze digitale informatievoorziening is echter niet voor een ieder direct toegankelijk zonder de juiste (voorzorg) maatregelen. Ondanks dat vaak wordt gedacht dat dit 'slechts' voor een kleine groep van blinde en dove mensen geldt, gaat het om een veel grotere groep van burgers. In onderstaande grafiek is goed te zien voor hoeveel mensen in Nederland 'normale' digitale informatie minder of niet toegankelijk is.

Het is dan ook niet vreemd dat digitale toegankelijkheid steeds belangrijker wordt en zelfs verplicht is voor de (semi-)overheid. Als websites namelijk goed in elkaar zitten, kunnen ze door iedereen gebruikt worden, ook door bezoekers met een beperking, en kan écht iedereen meedoen.

Toegankelijke website

Maar hoe ziet een toegankelijke website er uit? Voor iedere bezoeker kan toegankelijkheid een andere betekenis hebben, afhankelijk van zijn of haar eventuele beperking. Blinde bezoekers hebben geen baat bij een verslag van vergaderingen in video of schrift, maar wel bij een verslag in audio. Dat terwijl doven en slechthorenden juist geen baat hebben bij een verslag in audio, maar wel bij een verslag in video met ondertiteling of schrift.

Om voor alle type bezoekers een toegankelijke website te kunnen bieden, zijn er gelukkig standaarden opgesteld. In de standaard voor digitale toegankelijkheid staan afspraken en eisen voor de manier waarop websites ontworpen, gebouwd en beheerd moeten worden. Die eisen zijn gebaseerd op jarenlang onderzoek en praktijkervaringen van mensen met een (vorm van een) beperking.

Het ‘Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid’ en de Wet digitale overheid

Vanaf 1 juli 2018 is het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’ in werking getreden en sinds 19 februari is ook de achterliggende Wet digitale overheid aangenomen door de Tweede Kamer (met verschillende moties en amendementen). Deze nieuwe wetgeving verplicht overheidsinstanties om te zorgen dat hun websites en mobiele applicaties toegankelijk zijn conform de geldende standaard EN 301 549 en daarover een actuele toegankelijkheidsverklaring af te geven.

In het besluit is bepaald dat websites en mobiele apps van overheidsinstanties op de volgende datums aan het besluit moeten voldoen:

  • Op 23 september 2019 voor websites die zijn gepubliceerd vanaf 23 september 2018;
  • Op 23 september 2020 voor websites die zijn gepubliceerd vóór 23 september 2018;
  • Op 23 juni 2021 voor mobiele applicaties.

Toegankelijkheidscriteria

De wet schrijft een lange lijst met toegankelijkheidscriteria voor. De standaard WCAG2.1 kent maar liefst 50 succescriteria waar websites en applicaties aan moeten voldoen. Dit gaat van hele logische eisen tot hele technische. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Een tekstueel alternatief voor afbeeldingen aanbieden;
  • Video’s voorzien van ondertiteling;
  • De mogelijkheid tot het pauzeren van animaties;
  • Duidelijk geschreven teksten;
  • Toetsenbordnavigatie voor mensen die geen muis (kunnen) gebruiken.

Vertaling voor uw organisatie

Voldoen aan 50 succescriteria lijkt een lange lijst van eisen waaraan u moet voldoen, maar vele van deze criteria laten zich vertalen in hele praktische punten. In de basis betekenen deze 50 succescriteria het volgende voor uw websites:

  • Bedienbaarheid. Een website moet voor iedereen te bedienen zijn, zodat de content voor iedereen bereikbaar is. Ook met verschillende devices en ook via onder meer spraaksoftware en (enkel) een toetsenbord.
  • Begrijpelijkheid. Het is belangrijk dat de content op een website voor iedereen begrijpelijk is. Dat betekent dat deze wordt ontwikkeld met het oog op helderheid, duidelijkheid en leesbaarheid. Teksten moeten bijvoorbeeld geschreven zijn op het juiste taalniveau.
  • Robuustheid. De content op uw website(s) moet op verschillende manieren toepasbaar en bereikbaar zijn. Bijvoorbeeld via verschillende webbrowsers en hulpapparatuur.
  • Universeel. Content op uw website(s) moet betekenisvol, bruikbaar, duurzaam en uitwisselbaar zijn. Een gelaagde opbouw van een website is onder meer belangrijk.
  • Waarneembaarheid. De content op uw website(s) moet voor iedereen zichtbaar of leesbaar zijn. Dus ook voor iemand die (kleuren)blind is. Dat heeft betrekking op tekst (kleurcontrast), maar ook op afbeeldingen en video’s.

Concreet betekent dit onder andere dat u op uw website een consequente tekststructuur moet toepassen, video's moet ondertitelen, voldoende contrast moet instellen (voor beeld), een beschrijving en/of benaming aan hyperlinks, afbeeldingen en bijlages moet geven, moet werken met open pdf-bestanden en een toegankelijkheidsverklaring moet opnemen.

Meer over al deze punten leest u verderop in het magazine!

Wat is de toegankelijkheidsverklaring?