Het hoe en waarom van de toegankelijkheidsverklaring

Als overheidsinstantie bent u verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te publiceren voor iedere website waarvoor u verantwoordelijk bent. In deze verklaring staat in hoeverre uw website(s) al aan de toegankelijkheidseisen voldoet en welke maatregelen u neemt of gaat nemen om toegankelijkheid te borgen. In dit artikel leest u hier meer over.

Waarom een toegankelijkheidsverklaring?

Zoals u eerder in dit magazine heeft kunnen lezen, vinden wij het in Nederland van groot belang dat een ieder toegang heeft tot overheidsinformatie. Dit gaat niet alleen om slechtzienden en slechthorenden, maar ook om mensen met een geestelijke of motorische beperking. Als toevoeging op de verplichting om overheidswebsites (ook) optimaal toegankelijk te maken voor deze groep, verplicht het 'Besluit digitale toegankelijkheid overheid' overheidsinstanties om inzicht te geven in hun inspanningen om websites en apps toegankelijk te maken voor iedereen.

De vorm waarin dit wordt gevraagd is de toegankelijkheidsverklaring. Een verklaring die niet alleen is bedoeld om verantwoording af te leggen aan de politiek, maar juist ook aan de bezoekers van de website die een volledige digitale toegankelijkheid nodig hebben om informatie tot zich te kunnen nemen. In de verklaring moet dan ook opgenomen zijn welke maatregelen worden genomen om toegankelijkheid voor een ieder te borgen. Van training van medewerkers, naar technische aanpassingen aan de website, tot het uitvoeren van periodieke tests.

Wat staat er in een toegankelijkheidsverklaring?

In een toegankelijkheidsverklaring staan niet alleen de maatregelen die worden genomen om de toegankelijkheid van websites voor iedereen te borgen, maar wordt ook toegelicht hoe ontoegankelijke inhoud kan worden gemeld, en hoe met deze inhoud wordt omgegaan. Omdat er ook specifieke situaties en/of uitzonderingen kunnen zijn die buiten de werkingssfeer van de wetgeving vallen, dient ook dit te worden opgenomen in de verklaring. Zo is voor alle website bezoekers duidelijk wat zij wel en niet kunnen verwachten.

Toelichting op de afwijkingen

Zoals gezegd moeten de maatregelen die worden genomen om de toegankelijkheid voor alle website bezoekers te borgen worden vermeld in de toegankelijkheidsverklaring. Zo kan het voorkomen dat de beschikbare informatie die op uw websites is te raadplegen nog niet volledig voldoet aan de eisen van het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. In het geval van zo een afwijking is het van belang om te vermelden om welke eis het gaat, wat deze eis inhoud, wat de oorzaak en het gevolg van de afwijking is, hoe bezoekers eventueel toch de informatie kunnen raadplegen, welke maatregel wordt genomen en wanneer deze wordt geïmplementeerd.

Zie ook onderstaande lijst om aan te houden:

  • Wettelijke eis waaraan (nog) niet wordt voldaan;
  • Concrete uitleg van wat dit betekent;
  • Oorzaak van de afwijking (indien bekent);
  • Gevolg van de afwijking;
  • Alternatief waar bezoekers gebruik van kunnen maken (indien aanwezig);
  • Maatregel die wordt genomen;
  • Brengt de uitvoering van de maatregel een onevenredige last met zich mee?;
  • Planning van invoering van de maatregel.

“The journey is more important than the destination”

Iedereen kent de beroemde uitspraak wel waarin wordt gezegd dat de reis belangrijker is dan de eindbestemming. Hetzelfde geldt voor het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Ondanks dat het belangrijk is dat uiteindelijk alle websites van overheidsinstanties volledig digitaal toegankelijk zijn voor iedereen, is het voor nu belangrijker dat er door uw organisatie stappen worden ondernomen dan dat u stipt op 23 september 2020 volledig aan alle eisen van de nieuwe wetgeving voldoet. Daarom is de toegankelijkheidsverklaring ook zo belangrijk. Hiermee kunt u aantonen welke stappen u al heeft genomen, waar afwijkingen zich bevinden en welke en (vooral) wanneer maatregelen worden ondernomen om ervoor te zorgen dat deze afwijkingen worden opgelost.

Daarnaast werkt het Besluit digitale toegankelijkheid overheid met het ‘pas toe of leg uit’ principe. Dit betekent dat in de basis alle vereisten uit het besluit moeten worden toegepast, maar als dat niet kan of volgens andere redenen niet hoeft, dan moet dit uitgelegd worden. Ook voor dit principe is de toegankelijkheidsverklaring bedoeld.

Vaste vorm en vaste plek

De opzet van de toegankelijkheidsverklaring is voor iedere overheidsinstantie hetzelfde. Dit betekent dat de toegankelijkheidsverklaring een vaste vorm heeft. Hierdoor kunnen website bezoekers van verschillende overheidsinstanties eenvoudig inzien wat zij per website kunnen verwachten en is het verschil tussen de sites snel te zien. Ook kunnen de verklaringen per instantie en/of site met elkaar vergeleken worden en maakt het de harmonisatie van het toezicht eenvoudiger.

Het is daarnaast ook handig om een vaste plek voor de toegankelijkheidsverklaringen in te richten. Bijvoorbeeld een specifieke pagina op de hoofdwebsite van uw organisatie. Dit heeft als voordeel dat op één plek een overzicht ontstaat van alle websites met de bijbehorende verklaringen. Vergeet echter niet om vanuit ieder domein te linken naar deze pagina zodat bezoekers per website kunnen inzien wat zij eventueel wel en niet kunnen raadplegen. U kunt er ook voor kiezen om de toegankelijkheidsverklaring te publiceren op de website waar zij betrekking op heeft.

Invulassistent

Om de verklaring op te stellen kunt u ook de invulassistent gebruiken die is gemaakt door Logius. Met deze assistent kunt u een verklaring opstellen die voldoet aan zowel de inhoudelijke eisen van de toegankelijkheidsverklaring alsmede de vormvereisten. Let echter op, deze tool is momenteel een publieke beta. Gebruikersinput wordt nog gebruikt om de invulassistent te optimaliseren.

De invulassistent is te vinden op www.toegankelijkheidsverklaring.nl.

NotuBiz en digitale toegankelijkheid